ویروس‌های زعفران زیر ذره‌بین پژوهشگران ایرانی

با وجود اینکه ایران بیش از ۹۰ درصد زعفران جهان را تولید می‌کند، پژوهشی تازه با حمایت بنیاد ملی علم ایران نشان می‌دهد ویروس‌های آلوده‌کننده این محصول راهبردی می‌توانند کیفیت، کمیت و حتی توان تولید آن را تحت تأثیر قرار دهند؛ پژوهشی که زمینه را برای شناسایی ویروس‌های جدید، تولید زعفران عاری از ویروس و ارتقای جایگاه صادراتی طلای سرخ ایران فراهم می‌کند.

به گزارش ایسنا، به نقل از بنیاد ملی علم ایران (INSF)، زعفران که به‌عنوان طلای سرخ شناخته می‌شود، جایگاه ویژه‌ای در صادرات غیرنفتی ایران و ارزآوری کشور دارد. ایران با تولید بیش از ۹۰ درصد زعفران جهان، همچنان پیشتاز این صنعت است.

با وجود افزایش سطح زیرکشت و تولید این محصول در سال‌های اخیر، عوامل خسارت‌زا از جمله ویروس‌ها، تهدیدی جدی برای این صنعت محسوب می‌شوند.

هاجر والوزی فارغ‌التحصیل دکتری از دانشگاه تهران با راهنمایی اکبر دیزجی، در رساله دکتری خود با حمایت بنیاد ملی علم ایران به «بررسی و شناسایی ویروس‌های آلوده‌کننده گیاه زعفران در استان‌های مهم زعفران‌خیز ایران» پرداخته است.

والوزی در این خصوص گفت: با توجه به اهمیت اقتصادی و صادراتی زعفران برای ایران، مطالعه عوامل بیماری‌زا به‌ویژه ویروس‌ها، امری ضروری است. تحقیقات در این زمینه محدود بوده و احتمال شناسایی ویروس‌های آلوده‌کننده جدید وجود دارد. علاوه بر شناسایی ویروس‌ها، بررسی تأثیر آلودگی ویروسی بر کیفیت و کمیت محصول زعفران نیز حائز اهمیت است.

وی به نتایج مطالعات پیشین اشاره و اظهار کرد: به‌عنوان مثال آلودگی به ویروس موزاییک زعفران (SaLV) بر کیفیت زعفران و متابولیت‌های ثانویه آن مانند سافرانال، پیکروکروسین و استرهای کروستین تأثیر منفی می‌گذارد. این یافته، ضرورت مطالعه روی ویروس‌های زعفران را دوچندان می‌کند، چرا که ممکن است حضور ویروس‌های دیگر و تعامل آن‌ها با یکدیگر، بر طول عمر بنه‌ها، رشد و قدرت بنه‌زایی گیاه زعفران و همچنین کمیت و کیفیت محصول تأثیرات قابل توجهی داشته باشد.

والوزی هدف از این تحقیق را به‌روزرسانی اطلاعات موجود در زمینه ویروس‌های آلوده‌کننده زعفران در ایران و تدوین راهکارهای جامع مدیریت بیماری‌های ویروسی این گیاه عنوان کرد.

وی افزود: نتایج این تحقیق می‌تواند در غربالگری ژنوتیپ‌های مقاوم زعفران به ویروس‌های مهم، تولید گیاهان عاری از ویروس و ارائه سیستم‌های ردیابی سریع در اهداف قرنطینه‌ای مفید واقع شود و در نهایت به رشد کمی و کیفی تولید منجر شود.
